• ۱۴۰۱/۰۲/۲۱ ۱۰:۵۰:۴۹

    به گزارش پایگاه خبری بورس پرس به نقل از روزنامه خراسان، سرانجام آغاز تدریجی طرح هدفمندسازی یارانه کالا‌های اساسی یا همان جایگزینی ارز ۴۲۰۰ با یارانه با اعلام رئیس جمهور کلید خورد. با این حال ابهامات و سوالات متعددی درباره جزئیات این طرح برای مردم بوجود آمده است. ۱- واریز یک جای دو مرحله یارانه با مقادیر متفاوت پس از گفت وگوی تلویزیونی رئیس جمهور، دو مرحله یارانه کمک معیشتی مربوط به ماه‌های اردیبهشت و خرداد به حساب بیش از ۲۳.۶ میلیون سرپرست خانوار شامل ۷۲ میلیون ایرانی واریز شد. مبلغ واریزی برای هر نفر از سه دهک کم درآمد جامعه به ازای هر ماه ۴۰۰ هزار تومان و برای ۶ دهک پردرآمد به ازای هر نفر ماهانه ۳۰۰ هزار تومان بوده است. طبق اعلام مدیر اداره نظام پرداخت بانک مرکزی این مبالغ تا زمان اعلام دولت در حساب افراد مسدود باقی می‌ماند. البته شنیده‌ها حاکی از آن است احتمالاً ابتدای خرداد و با اجرای طرح اصلاح روش تخصیص یارانه به اقلام اساسی، امکان برداشت این رقم مهیا می‌شود. ۲- یارانه‌ها یک مرحله‌ای شد گزارش ها نشان می‌دهد با واریز یارانه اخیر که از آن به یارانه کمک معیشتی نام برده شده، یارانه‌هایی که دهم و بیستم هر ماه به حساب سرپرستان واریز می‌شد، دیگر پرداخت نمی‌شود. طبق اعلام وزیر اقتصاد، مبلغ واریزی مجموع یارانه قدیم و جدید است و تا زمان فراهم شدن زیرساخت‌های کالابرگ الکترونیک پرداخت نقدی مستمر ماهانه خواهد بود. البته این کمک معیشتی یک تا دو ماه بصورت نقدی است و پس از آن پرداخت‌ها بصورت کالابرگ الکترونیک انجام می‌شود. ۳- یارانه نان جدا است طبق طرح دولت، یارانه کمک معیشتی اخیر مربوط به جایگزین یارانه‌های ارز ۴۲۰۰ تومانی است. یعنی یارانه‌ای که قبلاً به ارز ۴۲۰۰ برای واردات کالا‌های اساسی داده می‌شد، قرار است به افراد داده شود. پیشتر ارز ۴۲۰۰ به طیف گسترده‌ای از کالا‌ها داده می‌شد اما به مرور زمان این فهرست کوتاه‌تر شد تا اینکه در مهر سال گذشته به هفت کالای گندم، جو، دانه‌های روغنی، روغن خام، ذرت، کنجاله سویا و بخشی از دارو و تجهیزات پزشکی محدود شد. طبق آمارها، سال قبل و جاری ۸ و ۹ میلیارد دلار ارز ترجیحی برای واردات این کالا‌ها در نظر گرفته شده بود که معادل ریالی یارانه این ارز برای خرید کالا‌های مبتنی بر این نهاده‌ها به مردم اختصاص می‌یابد. با این حال، یارانه‌های نان جدا است. پیشتر نیز یارانه نان مجزا در بودجه قید می‌شد. کمک معیشتی نان یا همان یارانه نان در مبلغ پرداختی اخیر دیده نشده است. دولت قرار است یارانه را بدون افزایش قیمت نان و بطور مستقیم به نانوا پرداخت کند. ۴- تا اطلاع ثانوی قیمت کالا‌های مرتبط با ارز ۴۲۰۰ افزایش نمی‌یابد انتظار می‌رود همزمان با تخصیص مستقیم یارانه کالا‌های اساسی به تک تک آحاد جامعه، قیمت کالا‌های مرتبط با ارز ۴۲۰۰ مانند شیر، لبنیات، مرغ، تخم مرغ، گوشت و… در بازار آزاد افزایش یابد. این افزایش قیمت مشمول نان سنتی، بنزین و دارو نمی‌شود. زمان دقیق این افزایش قیمت نیز که به اجرای کالابرگ الکترونیک برای خرید یارانه‌ای مردم طبق سهمیه تعلق گرفته به آنان وابسته است، هنوز اعلام نشده است. ۵- دلیل کمتر بودن دریافتی برخی افراد از مبالغ اعلام شده گزارش ها از سازمان هدفمندی یارانه‌ها نشان می‌دهد افراد دریافت کننده یارانه جدید ممکن است در حساب‌ها با مبلغی کمتر از ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومان مواجه باشند که دلیل آن به کسر قسط وام یک میلیونی مربوط به دوران کرونا که به یارانه بگیران پرداخت و هر ماه از حساب یارانه آن‌ها کسر می‌شد بر می‌گردد. با توجه به اینکه دیگر یارانه ۴۵ هزار تومانی پرداخت نمی‌شود و این رقم ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومان جایگزین آن شده، قسط وام کرونا از همین رقم کسر شده که تقریبا کمتر از ۵۰ هزار تومان است. با این حال مدیر کل روابط عمومی بانک مرکزی از این مسئله به ناهماهنگی تعبیر کرد و گفت: سخنگوی دولت هم به سازمان هدفمندی یارانه تذکر داد تا این اتفاقی که برای برخی شهروندان پیش آمده بود، هر چه سریع‌تر مرتفع شود. ۶- مبنای دهک‌بندی بررسی مستندات پایگاه رفاهی ایرانیان نشان می‌دهد اطلاعات رفاهی هر فرد در قالب شاخص‌های متعدد در این پایگاه جمع آوری شده و به نظر می‌رسد در دهک‌بندی ها این موارد مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، پیگیری ها نشان می‌دهد که در این میان، داشتن منزل و خودروی شخصی از مهم‌ترین مولفه‌های تعیین دهک‌بندی بشمار می‌رود. ۷- دو دلیل پرداخت نشدن یارانه کمک معیشتی اظهارات معاون رفاه وزارت کار نشان می‌دهد افراد به دو دلیل قرار داشتن در دهک دهم یا قرار داشتن در فهرست ۷ میلیون نفری جامانده از یارانه ها، یارانه کمک معیشتی را دریافت نکرده اند. به عنوان مثال ممکن است سال ۹۳ پدر خانواده به علت تمکن مالی از دریافت یارانه انصراف داده باشد اما سال‌های گذشته فرزندان ازدواج کرده ولی تمکن مالی ندارند و مشمول یارانه می‌شوند. این افراد حق دارند یارانه دریافت کنند و بطور کلی با عنوان جاماندگان یارانه تلقی می‌شوند. ۸- فرایند اعتراض برای دو گروه از افرادی که یارانه نمی‌گیرند طبق اظهارات مسئولان وزارت رفاه، جاماندگان از یارانه باید به سامانه هدفمندی یارانه‌ها مراجعه کنند که در روز‌های آینده اعلام می‌شود اما افرادی که قبلاً یارانه دریافت کرده اما الان حذف شده‌اند و احساس می‌کنند به اشتباه در دهک ۱۰ یا دیگر دهک‌ها قرار داده شده اند باید به سامانه حمایت زیر مجموعه وزارت کار (hemayat. mcls. gov. ir) مراجعه کنند. در عین حال سخنگوی اقتصادی دولت گفته برای اعتراض به دریافت نکردن یارانه، عجله‌ای در کار نیست. چرا که طبق دستور رئیس جمهور، حتی اگر دو ماه دیگر، افرادی مستحق دریافت یارانه تشخیص داده شوند، یارانه و کمک معیشتی آنها دقیقاً از همین روز شروع طرح، محاسبه و به حساب‌ واریز خواهد شد. مورد عجیب! برخی مخاطبان گلایه کردند پس از واریز یارانه کمک معیشتی به حساب با مسدود شدن کل موجودی کارت و نه صرفاً یارانه واریز شده روبرو شده اند. در این زمینه هنوز توضیحی از سوی بانک مرکزی یا بانک‌های عامل داده نشده است.