• ترمز تورم کشیده شد / آوار تورم خوراکی‌ها بر کم درآمدها.
    ۱۳۹۹/۱۰/۰۲ ۰۶:۵۷:۵۸

    سرعت رشد تورم در آذر ماه کاهش یافت. آنطور که آخرین داده‌های مرکز آمار نشان می‌دهد، تورم ماهانه در آذرماه به حدود ۲ درصد رسیده که کمترین میزان از اسفند سال گذشته محسوب می‎شود. با این حال مانند ماه گذشته تورم گروه‎های خوراکی در سطح بالایی باقی ماند، از این رو فشار بر خانوارهای روستایی و دهک پایین درآمدی که خوراک سهم بالایی در سبد هزینه‌های آنها دارد، شدت بیشتری افزایش یافته است. در این میان دهک دهم درآمدی (پردرآمدترین خانوارهای کشور) حتی تورم منفی را تجربه کرده‌اند. میزان تورم در ۹ ماه ابتدای سال جاری به حدود ۴۰ واحد درصد رسیده است، از این رو این احتمال مطرح است که در سال ۹۹ نرخ تورم از رکورد تورم که در اختیار سال ۹۷ است، عبور کند. کاهش تورم ماهانه منظور از نرخ تورم ماهانه، درصد تغییر عدد شاخص قیمت یک گروه از کالاها، نسبت به ماه قبل است. نرخ تورم ماهانه آذر ١٣٩٩ به ۲ واحد درصد رسیده که نه تنها در کمترین سطح از اسفند ۹۸ قرار دارد، بلکه از متوسط تورم ماهانه کشور طی ۹ ماه ابتدای سال کمتر است. متوسط تورم ماهانه ۳.۸ واحد درصد است. با این حال این نرخ تورم گروه کالاهای غیرخوراکی و خدمات بوده که به کاهش تورم ماهانه منجر شده است. تورم گروه‌های عمده «خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات» روی نرخ ۵ درصد است و نرخ تورم «کالاهای غیر خوراکی و خدمات» حدود ۰.۵ درصد بوده است. این موضوع باعث شده که نرخ تورم خانوارهای روستایی و دهک‎های پایین درآمدی که کالاهای خوراکی سهم بیشتری در سبد هزینه این خانوار دارد، بیشتر از خانوارهای شهری و دهک‎های بالای درآمدی باشد. حتی دهک دهم درآمدی تورم منفی ۰.۲ درصد داشته است در حالی که تورم برای چهار دهک اول درآمدی بیش از ۳ درصد بوده است. نرخ تورم ماهانه برای خانوارهای شهری نیز ۱.۹ واحد درصد و مقدار آن برای خانوارهای روستایی ۲.۷ واحد درصد بوده است. این دومین ماه متوالی است که تحت تاثیر تورم بالای گروه خوراکی‌ها تورم خانوارهای روستایی و دهک‌های پایین درآمدی در سطوح بالاتر از تورم خانوارهای شهری قرار می‌گیرد. اما بین گروه خوراکی‎ها بیشترین رشد مربوط به گروه لبنیات و چربی‌ها با بیش از ۱۰ درصد و سپس گروه میوه و خشکبار با بیش از ۹ درصد بوده است. گروه‌های چای و قهوه و گروه پروتئین شامل گوشت سفید و قرمز نیز جز گروهایی بودند که بیش از متوسط تورم رشد کرده‌اند. در این میان اما گروه خدمات غالبا رشد بسیار محدودی را تجربه کردند و حتی دو گروه آب، برق و گاز و همچنین گروه حمل و نقل با تورم منفی همراه بودند. گروه حمل و نقل احتمالا تحت تاثیر افت قیمت خودرو با تورم منفی ۳.۶ واحد درصد مواجه شده است. به نظر می‌رسد سهم بالای خرید خودرو در هزینه‌های دهک دهم درآمدی موجب منفی شدن تورم این دهک در آذرماه بوده است. بیشترین تورم دهه اخیر؟ تورم نقطه به نقطه ماه گذشته نیز برای اولین بار از اسفند سال ۹۸ کاهشی شده است. منظور از نرخ تورم نقطه‌ای، درصد تغییر عدد شاخص قیمت، نسبت به ماه مشابه سال قبل است. نرخ تورم نقطه‌ای در آذر ماه ١٣٩٩ به عدد ۴۴.۸ درصد رسیده است؛ این یعنی خانوارهای کشور به طور میانگین ۴۴.۸ درصد بیشتر از آذر ١٣٩٨ برای خرید یک «مجموعه کالاها و خدمات یکسان» هزینه کرده‌اند. نرخ تورم نقطه‌ای آذر ماه ١٣٩٩ در مقایسه با ماه قبل ۱.۶ واحد درصد کاهش یافته است. نرخ تورم از ابتدای سال تا پایان آذر حدود ۴۰ درصد بوده است. می‎توان در دو سناریو نرخ تورم برای سال ۹۹ را پیش‌بینی کرد. اول اینکه فرض کنیم نرخ تورم طی سه ماه آینده در سطح متوسط تورم ماهانه باقی بماند. در این سناریو تورم سال ۹۹ به ۵۶ درصد می‌رسد. متوسط تورم ماهانه ۳.۸ واحد درصد بوده است. از آنجا که تحرکات تورمی سال جاری به سال ۹۷ بسیار شبیه است، فرض می‌کنیم در ۳ ماه آینده نرخ تورم ماهانه مانند تورم سال ۹۷ باشد. در آن سال نرخ تورم ماهانه بعد از رسیدن به بیش از ۷ واحد درصد در مهر ماه، کاهش یافت و حدود ۲ واحد درصد باقی ماند؛ تنها در اسفند آن سال مجددا مقداری رشد کرد. با در نظر گرفتن این سناریو نیز نرخ تورم در پایان سال ۹۹ به ۵۱ درصد می‌رسد. در هر دو این سناریوها، نرخ تورم در سال ۹۹ از سال ۹۷ که رکورددار نرخ تورم حداقل از سال ۹۰ است، بیشتر می‌شود. بر این اساس دور از انتظار نیست که سال ۹۹ رکورد تورمی کشور را جابه جا کند. تنها در صورتی ممکن است نرخ تورم از سال ۹۷ (با تورم ۴۷.۵) کمتر شود که افت تورم ماهانه در ماه‌های پیش‌رو ادامه یابد.